Uyuz Hastalığı Nedir?

[audio-technica]

            
         
         
         UYUZ

 

Küçücük bir canlı 2.500 yıldır insan cildine zarar vermektedir.Fark edilmesi oldukça zordur ve deride şiddetli bir kaşıntıya sebep olur.Her yıl dünyada 300 milyondan fazla uyuz vakasının meydana geldiği bilinmektedir. Hastalık herhangi bir nesilde veya çağda kişisel hijyene rağmen ortaya çıkabilir.

 

 UYUZ NASIL İLERLER?

 

Uyuz insan gözüyle görülemeyen mikroskobik bir canlının sebep olduğu bir hastalıktır.Küçük ihmal edilen çocuklarda veya bağışıklığı zayıf olan kişilerde rastlanır.

 

Isı ve kokunun cezbettiği canlı;yuva yapmak kişi bu süre içinde sadece kaşıntı hissedebilir.

 

 UYUZU  NASIL TANIRIZ?

 

Uyuzun en erken ve en yaygın belirtisi özellikle geceleri ortaya çıkan kaşıntıdır.Erken ortaya çıkan uyuzda küçük kırmızı kabarcıklar ve sivilceler görülür.Daha ilerlemiş vakalarda deri kabuklu ve pullu olabilir.Uyuz çoğunlukla vücudun kıvrım ve çatlaklarında başlar uyuz çoğu zaman özellikle enfeksiyonlarla beraber olabilir.Bakteriyel enfeksiyonlar öncelikle tedavi edilmelidir.Uyuz tedavisi bilahare yapılır.Eğer uyuz tamamen tedavi edilmezse belirli bir süre sonra tekrar ortaya çıkar.

 

 KABUKLANMA VE NORVEÇ UYUZU

 

Kabuklanmış uyuz; yakınmaların daha yoğun ve döküntülerin yaygın olduğu bir klinik tablodur.Eller ve ayaklar da dahil vücudun geniş bölgelerinde görülebilir.Bu kabuklarda binlerce uyuz paraziti ve onların yumurtaları saklanır bu da yapılan tedaviyi zorlaştırır.Çünkü direkt deriye uygulanan medikasyonlar kalınlaşan deriye etkimeyebilir.Uyuzun bu çeşidi AİDS ve kanser gibi bağışıklık sistemi zayıf hastalarda en çok meydana gelen tipidir.Bu durum oldukça bulaşıcıdır.

 

 KESİN TANI

 

Uyuz çoğu zaman dermatologlar tarafından teşhis edilir.Tüm vücudun sıkı bir incelenmesi gerekir.Eğer dermatolog teşhis koyamıyorsa basit ve ağrısız bir test yapabilir.Test; şüphe duyulan yer üzerine steril mineral yağdan bir damla damlatılması suretiyle yapılır.Gerilmiş üst deriden bistüri ile küçük bir parça alınır.Bu parça mikroskobla incelenir.Teşhis;uyuz mikroplarının ve yumurtalarının bulunması ile konulmuş olur.Lüzümu halinde deri biopsisi ile de tanı konulabilir.

 

 EN ÇOK  TEHLİKEDE OLANLAR KİMLERDİR?

 

Uyuz etkeni zengin veya fakir emziren annelerde ve yaşlı insanlarda görülür.

Çalışan ailelerin 2 yaşın altındaki çocuklarında risk fazladır.Onları anneler ve daha büyük kardeşler ve sonrada yakın temasta bulundukları diğer aile fertleri izler.Bununla birlikte askerler ve erkek mahkumlar yaşam şartlarından dolayı hastalıktan çabuk etkilenirler.Huzur ve bakım evinde kalan yaşlı kişiler de uyuza kolayca yakalanabilirler.Çünkü;

 

1-Bağışıklık sistemleri zayıftır.

2-Elbise  değiştirmeleri giysilerini ve kendilerini temizlemeleri  zordur.

3-Yaşlılarda farklı hastalıkların da bulunmasından dolayı ayırıcı  tanı güç olabilir.

 

 TEDAVİ

 

Uyuzdan;reçeteyle yazılan %5’lik permethrin kremiyle uygulanan tedavi sonucu kolay ve çabuk bir şekilde kurtulunabilir.Bu krem yatarken tüm vücut derisine sürülür ve ertesi günün sabahı yıkanır.Kremin serin yerde muhafaza edilmesi kuru cilde sürülmesi ve ciltte 8-14 saat kalması tavsiye edilir.Tedaviden sonra yeni belirtiler ortaya çıkarsa bir hafta aradan sonra ikinci bir tedavi daha önerilebilir.

Bir başka tedavi ise %1’lik lindanedir.Lindane; bebeklerde felçli kişilerde ve diğer nörolojik hastalıkları olan kişilerde kullanılmamalıdır.

Grup veya aile içindeki her birey kaşıntı olsun veya olmasın tedavi edilmelidir.Risk altında bulunan toplumun hepsi bir uyuz salgınını engellemek açısından tedavi edilebilir.

Bir ailede bulunan bütün bireyler eş zamanlı olarak tedavi edilmelidir.Toplu olarak ortaya çıkan uyuz vakaları sık denetlemelerle kontrol altına alınabilir.En etkili yol ise bütün hastaları ve personeli aynı anda tedavi etmektir.

 

 UYUZ OLDUĞUNUZDA NE  YAPABİLİRSİNİZ?

 

Tedaviye başlamak için en kısa sürede bir dermatoloğa görünün. Unutmayın;parazitlerden ne kadar rahatsız olursanız olun uyuz sizin kişisel temizliğinizin bir yansıması değildir.

* Elbiselerinizi yatak  örtülerini ve havluları sıcak suda yıkayın ve makineyle kurutup kızgın ütüden  geçirin.

* Bütün evi elektrikli süpürgeyle temizleyin ve torbasını güvenli  bir yere atın.

 

 NE YAPMAMALIYIZ?

 

* Kesinlikle evde yapılan ilaçları  denemeyin.Çamaşır deterjanı kullanmayın.

* Kortizonlu merhemler ve  dermatologlar tarafından önerilmeyen kremleri asla kullanmayın.