Ege Üniversitesi
pişirirken ve saklarken dikkat etmemiz gerekenleri yazdı.
Gıdaları satın alırken
tat gibi duyusal özelliklerini en iyi şekilde koruyabilmek için aşağıdaki kurallara mutlaka uyulması gerekiyor.
Saklarken
* Buzdolabında gıdalarımızı taze ve güvenli şekilde saklayabiliriz. Buzdolabı koşulları gıdanın tazeliğini korurken çoğu bakterinin de gelişmesini engeller. Böylece gıdanın bozulmasını yavaşlatır. Ancak her gıdanın buzdolabında taze kalma süresi ile ilgili sınırlamalar vardır. Örneğin kremalı pasta
kek ise mutfak dolabında iki gün saklanır.
* Her şeyden önce saklama koşulları ambalajlı gıdalarda ambalaj açıldıktan sonra değişir. Açılan ambalaj mümkün olduğunca hava ve ışık ile temas etmeyecek şekilde korunmalıdır. Paketlerin ağzının kıvrılması çoğu zaman yeterli değildir. Tel klips ile kapatılması daha uygundur.
* Buzdolabında kokusu ve görünüşü değişmiş ve kötü olan gıdalar tadılmadan atılmalıdır.
* Buzdolabınızın sıcaklığı 40C olmalıdır. Bunu bir termometre ile belirli aralıklarla kontrol etmemiz gerekir. Bu kontrol yaz ve kış mevsiminde de önemlidir. Örneğin yazın 40C'ye ayarladığınız buzdolabınızda kış geldiğinde bu ayarlamayı yeniden yapmanız gerekecektir. Aksi takdirde marulunuz veya sütünüz donar.
* Buzdolabınızı çok doldurmayıp havanın içeride dolaşmasını sağlamalısınız.
* Ambalajlı gıdaların üzerinde yazan
kabartma tozu) buzdolabı dışında kuru ve serin yerde saklanması uygundur.
* Et
inceltilmiş şekil verilerek buzlukta veya derin dondurucuda saklanmalıdır.
* Balık
temizlendikten sonra yağlı kağıda sarılıp buzlukta saklanabilir.
* Yumurta
varsa karton kutusunda saklanmalıdır.
* Yoğurt
sosis gibi gıdalar da açıldıktan sonra temiz kağıtlara sarılıp buzdolabında birkaç gün tutulabilir. Daha fazla bekletilecekse buzluğa veya dondurucu kısma kaldırılmalıdır.
* Peynir
yenilecek porsiyonlara ayrıldıktan sonra kağıtlara sarılıp buzdolabının en soğuk yerinde saklanmalıdır. Bu yer çoğu buzdolabında en üst raftır.
* Ekmek
naylon torba içinde saklanabilir. Ancak iki günden daha uzun süre bekleyecekse buzlukta donmuş olarak saklanmalıdır.
* Gıdalar başka amaçlar için yapılmış plastik kaplarda saklanmamalıdır. Örneğin boş deterjan kutusuna gıda konmamalıdır. Gıdaların saklanmasında en ideali cam kaplardır.
* Elektrik kesintileri sırasında buzdolabının kapağı gerekmedikçe açılmamalıdır. Buzluktaki gıdaların bir araya getirilerek grup yapılması; soğuk havanın daha iyi korunması açısından önemlidir. Çözülürken suyu akabilecek gıdaların suyunun dolaptaki diğer gıdalara bulaşmaması için önlem alınmalıdır.
* Uzun süreli elektrik kesintisinden sonra
tamamen çözünmüş gıdalar tekrar dondurulmadan pişirilmelidir. Pişirilmeyecek gıdalar ise atılmalıdır.
* Kuru baklagiller
pirinç ve bulgur gibi gıdaları mümkünse bez torbalarda veya cam kavanozlarda saklanmalı. Hatta bu gıdalar evin serin ve nemsiz bir bölümünde muhafaza edilmeli.
* Sıvı yağları karanlık ve serin bir yerde
hava almayacak şekilde ağızları sıkıca kapalı olarak koruyabilirsiniz.
Hazırlarken ve Pişirirken * Meyve ve sebzeleri bol su ile (sabun değil) yıkayın.
* Marul
iç yapraklarda ise bereli olanları atın.
* Kabuk altında bulunan değerli besin öğelerini kaybetmemek için havuç
patates gibi sebzeleri hafifçe kazıyın. Kabuklarıyla yenebilenleri fırça ile temizleyin.
* Dondurma işlemi gıdaların besleyici değerini en iyi koruyan yöntemlerden biridir. Ancak çözdürme işlemi uygun koşullarda yapılmalıdır.
* Donmuş gıdaları doğrudan pişirmeye çalışın. Çözdürme gerekiyorsa buzdolabında
mikrodalga fırında veya naylon torba içinde soğuk suda bekleterek çözündürün.
* Bir kez çözdürülmüş gıdaları tekrar dondurmayın.
* Çözünmüş etin sızma suyunun mutfak bankosuna ve çiğ tüketilecek gıdalara temas etmemesine özen gösterin.
* Gıdalarda gözle görülen çürümüş ve küflenmiş kısımlar uzaklaştırılmalı. Eğer bu kısımlar çok fazla ise gıdayı atmalısınız.
* Puding
yumurta gibi gıdaların hazırlık aşamasından az önce buzdolabından çıkarılması gerekir. Bunları oda sıcaklığına ulaştıktan sonra kullanmalısınız.
* Gıdaların son kullanma tarihleri görülmüyorsa mutlaka yetkililere danışın.
* Çiğ ve pişmiş gıdaların mutfakta birbirleriyle teması önlenmeli.
* Pişmiş yemeklerin en fazla iki saat içerisinde buzdolabına kaldırılımasına özen gösterin.
* Yemeklerin tekrar ısıtılması durumunda yalnızca yenilecek kadar miktarın ısıtılmasına dikkat edilmeli.
SATIN ALIRKEN
İşte alışveriş için markete gittiğimizde dikkat etmemiz gereken noktalar:
* Konserve gıdalar
et gibi veya dondurulmuş sebze gibi gıdaları ise kasaya gitmeden hemen önce almalıyız.
* Dondurulmuş ürünler aldığımızda
çözülmeden evimize ulaşmalıyız. Gerekirse bu ürünler için hazırlanmış özel taşıma poşetlerini kullanmalıyız.
* Dondurulmuş gıdaları satın alırken
üzerlerinde çözülüp tekrar donduğunu gösteren iri buz kristalleri bulunan ya da aşırı miktarda kar görüntülü buz içeren paketleri seçmemeliyiz.
* Et
yırtılmış olanları bırakmalıyız.
* Et
balık ve tavuk gibi ürünleri alırken doğal renk ve dokuları bozulmamış olanları tercih etmeliyiz.
* Sızdırması muhtemel olan torbalı gıdaları ayrı bir torbaya yerleştirerek paketteki diğer gıdalara bulaşmasını önlemeliyiz.
* Süt ürünlerinin daima pastörize veya sterilize (dayanıklı) olanlarını satın almalıyız.
* Yumurta alırken soğukta saklanmış
çatlak ve kirli olmayanları seçmeliyiz.
* Satın alacağımız ambalajlı ürünlerin üzerinde yazan son kullanma tarihi
saklama önerileri ve besleyici değer ile ilgili bilgileri mümkün olduğunca okumalıyız.
* Teneke kutulu veya konserve gıdaları satın alırken
ezik ve sızdıranları bırakmalıyız.
* Soğan
patates gibi gıdaları alırken filizlenmiş olanlarını seçmemeliyiz.
* Meyve-sebze seçerken yaralı
bereli kesik olanları almamalıyız.
* Sebzeleri alırken üzerinde irili ufaklı yumrular olan ve ıslatılmış olanları seçmemeye özen göstermeliyiz.
* Alışverişten sonra oyalanmadan hemen eve gitmeliyiz.
GIDALARIN BESLEYİCİ DEĞERİ NE ZAMAN AZALIR? 1 Süt
portakal suyu gibi gıdalar güneş ışığında bir saatten fazla bekletilirse.
2 Kuru fasulye
mercimek gibi gıdalar çok iyi pişirilmezse.
3 Bu gıdaların çabuk pişmesi için soda katılırsa.
4 Yumurta çiğ tüketilirse veya çok uzun süre pişirilirse.
5 Sütlü tatlı yaparken şeker önceden konup birlikte kaynatılırsa.
6 Ekmek ince dilimlenip kızartılırsa.
7 Sebzeler ve meyveler doğrandıktan sonra bekletilirse.
8 Sebzeler doğrandıktan sonra suda bekletilirse.
9 Yeşil sebzelerin rengini korumak için pişirme sırasında soda katılırsa.
10 Sebzeler
suları çektirilerek pişirilmezse.
11 Pirinç
ıslatıldıktan sonra akan suyun altında çok yıkanırsa.
12 Sebzeler için çok fazla haşlama suyu kullanılırsa ve bu su atılırsa.
13 Domates
elma gibi meyve-sebzelerin kabukları atılırsa.
14 Patates dilimlenip suda bekletilirse.
15 Yoğurdun suyu atılırsa.
16 Makarna
suları çektirilerek pişirilmezse.
17 Yağ çok kızdırılıp
yakılırsa.
18 Tarhana güneş ışığında kurutulursa.
19 Zeytinyağı
ayçiçeği gibi yağlar karanlıkta ve ağızları sıkı kapatılarak saklanmazsa.
20 Gıdalar çok kızartılıp
