Enfeksiyon hastalıkları kişiden kişiye bulaşabilme
yarattıkları etki kolayca büyük kitleleri etkilemeleri nedeniyle daha da büyük olmaktadır. Enfeksiyon hastalıklarının yayılım yolları hastalığa göre değişmekle birlikte hemen her zaman toplu yaşam içindeki insan ilişkilerinde kendinlerine kolay ve önlenemez bir yol bulmaktadırlar.
Hastalığın seyrine herhangi bir müdahale yapılmaz ise hastalık sadece hasta kişi
silinmesi başarılabilir. Ancak hastalık ajanı tüm dünyadan tamamen yok edilmedikçe müdahalenin devamını gerektirecek bir geri dönüş tehdidi her zaman varlığını sürdürür.
Dünyada her yıl 3 milyonu henüz bir haftalık bile olamadan ölen
yeni aşılar geliştirerek daha erken yaşta aşıyı uygulayıp çocuğu daha erken korumaya almak amacıyla çalışmalar sürdürülmektedir.
Genişletilmiş Bağışıklama Programı 1974 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından başlatıldığında dünya’daki çocukların %5’inden azı yaşamlarının ilk yılında difteri
sakat kalmaktan ve zeka geriliğinden kurtulmaktadır.
Çiçek hastalığına karşı ilk aşının keşfinden 200 yıl sonra dünya çocuklar için koruyucu sağlık hizmetlerinin görüntüsünü değiştirecek bir seri büyük bilimsel gelişme eşiğine gelmiştir. Çiçek hastalığının 1980 yılında dünya üzerinden silindiği duyurulmuş ve dolayısıyla rutin aşılamasına son verilmiştir. Şu anda dünya üzerinden yok edilmeye çalışılan ikinci hastalık çocuk felcidir ve bu konuda oldukça büyük ilerleme kaydedilmiş ve hemen tüm dünyada sakatlıklar ve hatta ölümlere neden olan bu hastalık şu anda sadece 10 ülkede dolaşabilir hale gelmiştir.
Aşılar enfeksiyon hastalıklarının önlenmesindeki en önemli ve en etkili araçtır. Aşı uygulaması ile bireylerin o hastalığa karşı korunmasına ek olarak aşılanma oranlarının artışına paralel olarak hastalık mikrobunun dolaşımı azalacağı için toplumun aşılanmamış bireyleri de korunacaktır. Bu indirekt korumaya “Toplumsal Bağışıklık” denmektedir.
Aşılama politikalarının genişlemesi ile birlikte pek çok ülkede aşılarla korunulabilir hastalıklar kontrol altına alınabilmiş ve bugüne kadar en az görüldükleri dönemlerini geçirmektedirler. Aşılama ile elde edilen bu başarıya rağmen hala bağışıklama düzeylerini arttırmak için stratejiler geliştirilmeye çalışılmaktadır.
Bunun üç ana nedeni vardır;
• Elde edilen bu başarıya rağmen ulaşılan bağışıklama düzeyinin hala olması gerektiğinden çok daha aşağıda olması
• Hastalıklara karşı elde edilen bu başarının maliyetinin
• Artık oldukça az görülen hastalıkların yeniden güçlenerek
özellikle ilaçlara karşı direnç kazanarak yeniden ortaya çıkması ve yeni hastalıkların görülmeye başlanması.
Enfeksiyon hastalıkları tüm dünyada ölümlerin başta gelen nedenlerini oluşturmaktadır.
Enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde kullanılan etkin antibiyotikler
yeni hastalıklar ortaya çıkmakta ve halk sağlığı için tehdit oluşturmaktadır.
Gelişen ve ilerleyen teknoloji hayatımızı kolaylaştırırken aynı zamanda dünyayı bütünleştirmiştir. Dünyanın herhangi bir yerinde ortaya çıkan yeni veya değişip güçlenerek geri gelen eski bir hastalık artık dünyadaki çok uzak yerlere dahi kolay ve hızlı bir şekilde ulaşabilir ve dünya çapında salgınlara yol açabilir. Bu nedenle enfeksiyon hastalıklarını her zaman çok yakından takip etmek gerekmektedir.
Örneğin Hepatit B
Grip gibi enfeksiyon hastalıklarının hangi yollarla bulaştığını ve kendimizi bu hastalıklardan hangi şekilde koruyabileceğimizi bilmek atılacak ilk adımdır. Bu hastalıklardan korunabilmek ve enfeksiyonun yayılımını önlemek için bazı önlemler almalıyız. Bu basamakta “Koruyucu Tıp” devreye girer.
Hastalıklar ortaya çıkıp büyük topluluklara yayılıp maddi ve manevi ağır sonuçlara yol açmadan önce onu durdurmak oluşmasına imkan vermemek koruyucu tıbbın ve hekimlerimizin primer amacı ve görevi olmalıdır. Toplum sağlığını korumak sağlık personelinin yanında devletin de sorumluluğundadır. Ulusal aşılama programları ile küçük yaştaki çocukların çocukluk çağı hastalıklarına karşı aşılanması ile hastalığın yayılımının bir basamağı önlenebilmektedir.
Aşı şemaları ve öneriler
aşılama sonrası görülen yan etkileri ve aşının kimlere uygulanmaması gerektiği gibi önemli noktalar açıklığa kavuşur. Bu araştırmalarla ayrıca aşının kaç doz olarak uygulanması gerektiği bulunur ve oluşturduğu bağışıklığın devam süresi hakkında bilgi sahibi olunur. Aşı bu çalışmalar ile etkin ve güvenilir bulunursa ruhsat alır ve geniş kitlelerin kullanımına sunulur.
Aşıların etkinlik ve güvenilirliğinin takibi sadece ruhsatlandırma öncesindeki araştırmalarla sınırlı değildir. Aşılar ruhsat sonrası kullanımda da sürekli takip edilmekte
etkinlik ve güvenilirlikleri izlenmektedir. Günümüzde uzun yıllar süren araştırmalar sonucu elde edilen ve ileri teknolojik olanaklar kullanılarak hazırlanan aşılar son derece güvenilir ve etkindir ve toplum sağlığına büyük katkıda bulunmaktadır. Sağlıklı nesiller parlak bir gelecek demektir.
